Barchasining Tomiri

Barchasining Tomiri

Mual­lifi aniq bo‘lmagan bir mash­hur gap bor — “Xozirgi avlodni tan­qid qilay­ot­gan­lar, o‘sha avlodga asl­ida kim tar­biya berib o‘stirganini unutadi­lar”. Kecha, kechki payt Evro-2012 chorak final o‘yini — Italiya va Anglya jamoalari oldidan Yosh­lar Telekanal­ida “Bobbi” (Bobby) nomli Hind badiiy filmi namoy­ish etildi.

Raj Kapur tomonidan oldin­gan bu kinoni “klas­sika” deb og‘iz ko‘pirtirganlarni ko‘p ko‘rganman, shu sabab men ham ko‘rdim. Aniqrog‘i, ko‘rishga harakat qildim. Ayniqsa, ota-onamiz tengi­larn­ing bu haqida ko‘p bil­ish­lari ham hech kimga sir emas. Agar bu kino haqida bil­masan­giz, ota yoki onan­giz­dan, amaki-xolalardan so’rab ko’ring.

Biz bil­gan ma‘lumotlarga qara­ganda, o‘z o‘glining ismini ham kino bosh qaxra­moniga atab “Raj” qo‘yganlar ham bor. Qisqasi o‘z davrini “xit” kinosi bo‘lgan.

Bu maqo­lada hozirgi o‘zbek, hind va xorij kino­lar­in­ing har birini tahlil qil­ish niy­a­timiz yo‘q. To‘g‘ri, saviyasi past kino­lar ham ko‘p uchrab turibdi. Lekin bir narsani ayt­masak bo‘lmaydi. Bugungi tahliliy maqo­lamiz o‘sha saviyasi past kino­larn­ing ildizi haqida.

Hohlaymizmi yoki yo‘q, ko‘pchilik kat­ta­larimiz o‘sha kino­lar­dan ruh­lanish­gan, ta‘sirlanishgan va bu eski hind film­lari eski sovet respub­likalar­ida ancha “muvaf­faqiyat” qozon­gan. Odamlar bu kino­lar sean­siga qayta-qayta tushganlar.

Endi o‘sha “buyuk” kinoni bir-ikki og‘iz gap bilan tasvir­lab bersam. Bola juda boy, qiz oddiy kambag‘al baliq­chin­ing qizi. Yig­it­ning otasi rozi bo‘lmaydi, o‘g‘il esa otan­ing gap­ini pisand qil­may qiz bilan birga qochib ketadi. Kino so‘ngida ota noto‘g‘ri ish qil­ganini tushu­nib yetadi. Qochgan yigit va qizni topib, ularni baxtli qilishadi…

Sizga ba‘zi kino­larni eslatib yubor­madimi? Masalan “Kel­gindi kelin”, “Telba” va bun­day kino­lar mil­lionta xozirgi o‘zbek kino­lari orasida. Ularn­ing rejis­sor­lari? Menim­cha tushu­nib yet­din­giz, ko‘pchiligi o‘sha biz yuqorida ayt­gan “Bobbi“ni ko’rib katta bo‘lganlar.

Shu o‘rinda aytish lozim bo‘lgan gaplar bor. Bob­bin­ing kiy­i­mini ta‘riflab bo‘lmaydi. (Bobbi filmdagi qiz — bosh qaxra­mon.) Ko‘kragini yarmi ochiq, bel­i­dan bir qarich ham tush­ma­gan yubkami, short­ikmi, nima­lig­ini bil­madim ochig‘i, tin­may jilpil­lab yotibdi. Bizn­ing davr ba‘zi hind kino­lar­idagi qizlar uning oldida ancha hay­oli bo‘lib ko‘rinib qoldi. Yoto­qda, divanda quchoqlashib o‘pishib ashula aytishi o‘sha payt G‘arb film­lar­ida ham kam­dan kam kuza­ti­ladi­gan holat bo‘lganligi aniq.

Shu film­lar omma orasida ancha mash­hur bo‘lib tin­may TV kanal­larda qo‘yilganmi o‘sha paytda? Shu­lar­dan ruxlanib inson­lar o‘z farzandiga shu ism­larni qo‘yganmi?

Men shuni aniq bil­a­manki, ayni shu film­lar o‘zbek oilasini, undagi tar­biyani tomiri­dan yemirishda katta xiz­mat qil­gan. Mil­liy­lik oyog‘iga bolta urgan. Menim­cha shun­day film­larni ko‘rib, keyin farzandi tar­biyasi­dan noliy­di­gan­lar asl­ida farzand­lar­iga tar­biyani kim berganini eslar­i­dan chiqar­ishadi. Fikr­laringizni kom­ment­lar qis­mida qoldiring, iltimos.

- Xur­shid

Boshqalar ham bil­ishi kerak!

• Aloqador so`zlar
• hind kinosi
• kino
• tarbiyasizlik

Leave a Reply