Bahor Kechroq Kelsa Edi…

Bahor Kechroq Kelsa Edi…

ADA ning takid­lashicha quyosh sizni teringizni rangi, sezu­vchan­ligi va boshqa fak­tor­lar bilan qiz­iq­maydi. Siz bilan “iye uzr, sizni teringiz boshqacha ekan, uzr oyim-qiz” deb hisoblashib o‘tirmay, teringizga to‘g‘ridan to‘g‘ri ta‘sir qiladi.

Bahor kechroq kelsa edi… Meni koy­ishga shoshilmang. Ko‘pchiligimiz qish­n­ing sovuq kun­lar­i­dan zerikkan­miz, bil­a­man. Qish sovuq keldi. Ba‘zan uyimizda elektr yoki issiq­lik yetish­masligi­dan oila a‘zolarimiz yil­ning shu faslini kasal bo‘lib o‘tkazishgani ham rost. Buni ham bil­a­man. Yo‘llar doim sir­panchiq bo‘lib, zo‘rg‘a yur­ga­n­i­miz ham bor, bilaman.

Lekin bugun, “mana ertaga bahor” deb tur­gan paytda, ishga metroda kel­ishga qaror qildim. Hali bahor kirib ulgur­masi­dan o’zbek qizlar­in­ing yubkalari tiz­zadan tepaga ko‘tarilishni bosh­labdi. Bugun havo +14 C. Kim bilsin, yana 1–2 ikki haf­ta­larda yel­kalar ham ochilsa kerak. “Nega bun­day yura­si­zlar?” — deb so‘rasangiz, zamon bilan ham­nafas bo‘lish ker­ak­lig­ini aytishadi. Lekin shu zamon bilan birga yur­a­di­gan­lar quyidagi fak­t­larni bil­isharmikin? Asl­ida, o‘shalar sal zamon bilan ham­nafas bo‘lib kitob varaqlash­ganda bu masalaga der­ma­tologlar fikrini bil­ishar edi.

Kel­ing sodda qilib tushunti­ray. Balki siz ham bularni o‘qishni kim­gadir tavsiya qilarsiz.

Der­ma­tologlar yil­ning qay fasli bo‘lishidan qat‘iy nazar, quyosh nurlari tanaga to‘g‘ridan to‘g‘ri tush­ganda unga zarar yetkazishini takid­lashadi. Terin­ing silliq va mus­tahkam bo‘lishi uchun undagi kol­la­gen (col­la­gen) pro­teini muhim ro‘l o‘ynaydi. Quyosh nurlari tanan­gizdagi hujayralarda joy­lash­gan ana shu kol­la­genni par­cha­lab tashlaydi.

- Kol­la­gen par­cha­lan­ishi nati­jasida ajin­lar, tanada dog‘lar, tana qur­ishi kuza­til­ishi mumkin.

- 80% teri tez qar­ishi quyosh nurlari ta‘sirida yuzaga keladi

- Kol­la­gen par­cha­lan­gan­dan keyin uni qayta tik­lay­di­gan vosita hali o‘ylab top­il­ma­gan. Kos­me­tolog pulin­gizni oladi holos.

- Amerika Teri Raki Insti­tuti tanani quyoshda qoray­ishi asl­ida “moda” emas, balki teri shikaslan­ganini bildiradi deb hisoblaydi. (“Tan­ning” muxlis­lari, sizlar uchun bu.)

Bun­danda ko‘p qiz­iqarli fak­t­larni mana bu yerda top­ishin­giz mumkin va quyidag­i­larni ham hisobga oling.

1. Amerika Der­mo­tologiya Akademiyasi (ADA) yana bir narsani takid­laydi. Ko‘pchiligimiz “Meni terim boshqacha, menga ta‘sir qil­maydi, menda sezu­vha­lik past” kabi isbot­lan­ma­gan, o‘zimizni yupatu­vchi gaplarni aytib yuramiz. ADA ning takid­lashicha quyosh sizni teringizni rangi, sezu­vchan­ligi va boshqa fak­tor­lar bilan qiz­iq­maydi. Siz bilan “iye uzr, sizni teringiz boshqacha ekan, uzr oyim-qiz” deb hisoblashib o‘tirmay, teringizga to‘g‘ridan to‘g‘ri ta‘sir qiladi.

2. Ronda Deyn­ing izlan­ish­lar­iga ko‘ra yuqoridagi gaplar bulutli kun­lar uchun ham birdek ta‘aluqli. Ya‘ni havon­ing dara­jasini nis­batan pastligi yoki bulutli bo‘lishi, sizga himoya bo‘la olmaydi.

Mil­liy madaniy­a­timizga bolta urgan sho‘ro iste‘losi sha‘niga allaqa­chon­lar la‘nat o‘qib bo‘lingan. Qan­chadan qan­cha mil­liy­likni ilgari sur­gan Cho‘lpon, Usmon Nosir, Abdulla Qodiriy­dek ota­larim­izni qo‘ydek bo‘g‘ozlagan sovet davri doimo mus­taqil O‘zbekistonimiz tar­ix­ida qora davr bo‘lib qolav­eradi! Sovet­lar bosh­lab bergan jaray­onni ilti­mos siz jadallashtirmang!

Endi esa ma‘naviyatimizni tik­lash jaray­oni ketay­ot­gan bir paytda siz o‘zinigizni “moda“ngiz bilan bizni yo‘limizga to‘g‘anoq bo‘lmang. Zero hozirda bun­day ochiq kiy­i­nay­ot­gan yosh­larga va ularn­ing ota-onalariga la‘nat o‘qilishi oddiy xol. Bir tak­siga chiqing, gaplarimni isbo­tini ko‘rasiz. Chor­rax­adan kesib o‘tayotgan “mini-yubkalik“lar to‘dasiga man­sub­larni ko‘rgan taksi hay­dovchisi, ularn­ing ota-onalari sha‘niga “chi­royli” so‘zlar aytadi. To‘g‘rida, boshqa kimga aytsin. Huddi bir zom­bi­lardek nimani ko‘rsa o‘shani qilay­ot­gan paytida ularga “Hoy qizim, bu nimasi?” dey­ish o‘rniga be‘etibor bo‘lgan ota-onaga, bu ham kam. Bizn­ing jamiyat yevropaga o’xshab, “Sen menga tegma, men senga tegmay­man” shiori bilan yashamaydi. Bizda, “Bir bolaga yeti mahalla ota-ona” degan gap bor.

“Yuk­sak Ma‘naviyat — Yengilmas Kuch” kito­bida shun­chaki baland­par­voz gaplar aytil­ma­gan. O‘qib chiqing. Cin­ema Mar­ket­dan 7,000 so‘mga audio ver­siyasini sotib oldim. Ajoyib so‘zlar aytil­gan va Fikr­bankni yuzaga kel­ishiga sababchi bo‘lgan omil­lar­dan biri bo‘lib qoldi.

Opalar va singillar­dan ilti­mos, bahor keldi deb, ochiq kiyinib jamiy­a­timizga va o‘z sog‘lig‘ingizga zarar yetkaz­mang. Yuqoridag­i­larni yaxshi­lab o’ylab ko’ring.

Akalar va ukalar­dan, ota-onalardan ilti­mos, bu borada sabrli bo‘lib, ertangi jamiy­a­timiz onalar­iga, qizlarim­izga bu narsan­ing sal­biy oqi­bat­lar­ini tushunti­ray­lik. Zero shu bilan O‘zbekiston rav­naqiga hissa qo‘shsak.

Boshqalar ham bil­ishi kerak!